Wstecz

Miasto Kołobrzeg

Ekopark Wschodni

Użytek ekologiczny

"Ekopark Wschodni" został ustanowiony Uchwałą Nr XXIX/278/96 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 25 marca 1996 r. (ze zmianami zawartymi w Uchwale Nr LIX/560/98 z dnia 8 czerwca 1998 r). Zajmuje powierzchnię 381,3581 ha. Uchwałą Nr XL/403/01 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 31 lipca 2001 roku teren Ekoparku został zmniejszony. Obiekt niezwykle cenny pod względem krajobrazowym, geomorfologicznym, faunistycznym i florystycznym.
Zasadniczym elementem użytku jest niecka słonawych torfowisk "Solne Bagno".

Mapa: Granice użytku ekologicznego Ekopark Wschodni
Mapa: Granice użytku ekologicznego Ekopark Wschodni

Granice Ekoparku Wschodniego stanowią:
- od wschodu: granica gminy miejskiej Kołobrzeg oraz zachodnia granica osiedla mieszkaniowego Podczele,
- od południa: szosa i tor kolejowy Kołobrzeg - Koszalin, z wyłączeniem zespołu sanatoryjno - wczasowego w Podczelu, gruntów ornych między szosą Kołobrzeg - Koszalin, a torem kolejowym Kołobrzeg - Koszalin i wschodnią granicą złoża borowiny,
- od zachodu: granica torfowiska Solne Bagno, złoża borowiny leczniczej Kołobrzeg - Mirocice,
- od północy: plaża Morza Bałtyckiego.

Ekopark Wschodni - widok z kładki
Ekopark Wschodni - widok z kładki

Północną część Ekoparku stanowi wąska strefa brzegowa ukształtowana w wyniku działalności morza i wiatru w postaci pozbawionej roślinności plaży. Sporadycznie spotkać można nieliczną solankę kolczystą, łobodę nadbrzeżną.
Dalej występuje pas mierzejowych wydm i odcinków brzegu klifowego. Wydmy porasta roślinność nosząca cechy piaskowej - halofilnej, sosny karłowate i inne. Są tu zarośla rokitnika zwyczajnego i wierzby piaskowej.
Wał wydmowy o strukturze pochodzenia eolicznego, o zmiennej szerokości w wyniku abrazji, od północy posiada charakter wydmy białej, natomiast od południa - wydmy szarej (z charakterystyczną florą i fauną). W części wschodniej nad brzegiem klifowym istnieją zniszczone ogrody działkowe, z których kilka jest użytkowanych. Roślinność pierwotna uległa tu prawie całkowitemu zniszczeniu - przeważają drzewa owocowe.

Kosaciec żółty
Kosaciec żółty w Ekoparku Wschodnim

W części zachodniej i środkowej użytku występują torfowiska niskie, z zaroślami wierzby, trzciny, turzyc i innymi. Są to tereny lęgowe wielu gatunków ptaków. Na terenach wyższych w południowej części znajdują się lasy liściaste z przewagą buka zwyczajnego i dębu (niektóre mają ponad 150 lat), z dużą ilością pnączy (wiciokrzew pomorski i bluszcz pospolity, miejscami powojnik pnący).
Występuje tu wiele drzew o rozmiarach pomnikowych oraz rośliny podlegające ochronie całkowitej i częściowej, jak wspomniany bluszcz pospolity i wiciokrzew pomorski a z roślin zielnych marzanka wonna czy storczyki.
Wełnianka wąskolistna
Wełnianka wąskolistna w Ekoparku
Do cenniejszych gatunków flory należą: arcydzięgiel litwor nadbrzeżny, bobrek trójlistkowy, centuria pospolita, pływacz zachodni, kruszczyk rdzawoczerwony, kruszczyk szerokolistny, podkolan biały, podkolan zielonawy, solanka kolczysta, turówka wonna, turzyca dwustronna, turzyca piaskowa, paprotka zwyczajna, porzeczka czarna, kalina koralowa, kruszyna pospolita, konwalia majowa, żywiec cebulkowy, tojeść gajowa, przetacznik górski, krwawnik kichawiec, rzeżucha leśna, rzeżucha łąkowa, wierzbownica błotna, sit Gerarda, szelężnik większy, rutewka orlikolistna, złoć pochwolistna.
Ekopark Wschodni - ols jesionowy
Ekopark Wschodni - łęg jesionowo - olszowy


Dawniej znajdowało się tu stanowisko wymarłego dziś całkowicie w Polsce derenia szwedzkiego. Jego ostoją był las dębowo - mieszanym na zachód od Podczela. Roślina ta porastała dawne torfowisko z florą słonoroślową.

Na pniach starych dębów w południowej części Ekoparku odnaleźć można rzadkie i chronione gatunki mchów m.in. gładysz paprociowaty i miecherę spłaszczoną. Cenne wątrobowce: nowellia krzywolistna i miedzik płaski.

Na obszarze Ekoparku występują cenne i rzadko spotykane grzyby m.in. grzybówka trzcinowa, gwiazdosz potrójny, kisielnica przezroczysta, kisielnica trzoneczkowa, kruchaweczka piaskowa, mitrówka półwolna, naparstniczka stożkowa, ozorek dębowy, smardz jadalny, smolucha bukowa, soplówka bukowa, suchogłówka korowa, szczeciniak żółtobrzegi, twardziak tygrysi, workotrzęsak galaretowaty, żagwica listkowata, ciżmówka szkarłatna i inne.

Porosty: otwornica dziurawa, pawężnica łuseczkowata, literak właściwy, mąkla tarniowa, pałecznik zielony, brodaczka zwyczajna, odnożyca bałtycka, odnożyca kępkowa.

Teren Ekoparku Wschodniego jest ważnym żerowiskiem na trasie wędrówek ptaków brodzących, blaszkodziobych i siewkowych chronionych przez Unię Europejską. Ekopark stanowi również ostoję dla płazów bezogonowych, które na tym terenie znajdują enklawy dogodne dla rozrodu.

Przewiduje się powiększenie obszaru Ekoparku po jego zachodniej stronie (obszar zaznaczony na mapie kolorem żółtym).

Na terenie Ekoparku Wschodniego stwierdzono występowanie następujących gatunków zwierząt:

Gronostaj
Ssaki Mammalia
15 gatunków ssaków (poza nietoperzami), co stanowi 18% wszystkich występujących w Polsce gatunków (wiewiórka pospolita, karczownik, lis, jenot, borsuk, kuna leśna, kuna domowa, tchórz, gronostaj, łasica, norka amerykańska, ryjówka aksamitna, ryjówka malutka, rzęsorek rzeczek, dzik, łoś, jeleń, sarna). W trakcie waloryzacji spotkano 3 przedstawicieli tej gromady, natomiast pozostałe dane pochodzą z dostępnej literatury.

Nietoperze: nocek duży, nocek Natterera, nocek rudy, gacek brunatny. Ze względu na niewielką odległość miejsc zimowania, istnieje duże prawdopodobieństwo, iż teren Ekoparku Wschodniego stanowi miejsce rozrodu w/w gatunków, a na pewno jest doskonałą bazą żerowiskową.
Derkacz
Ptaki Aves
Odnotowano 149 gatunków ptaków (w tym przynajmniej 81-82 gatunki lęgowe), tj. ok. 35% wszystkich stwierdzonych dotychczas w Polsce gatunków. W trakcie waloryzacji zaobserwowano tu 95 gatunków ptaków, natomiast o pozostałych gatunkach znaleziono dane w dostępnej literaturze. Występuje tu 55 gatunków ptaków typowo mokradłowych, spośród nich 43 gatunki tu gniazdują.
Do cenniejszych gatunków ptaków należą: błotniak stawowy, brodziec piskliwy, czajka, gągoł, myszołów, perkoz rdzawoszyi, perkozek, słonka, zausznik.

Poza tym występują tu: bąk, biegus zmienny, bielik, bocian czarny, krwawodziób, brzęczka, cyraneczka, cyranka, czapla siwa, czernica, derkacz, dziwonia, gąsiorek, głowienka, krakwa, kropiatka, kszyk, kulik wielki, mewa siwa, śmieszka, mewa srebrzysta, ohar, płaskonos, remiz, rybołów, sieweczka obrożna, strumieniówka, świstun, trzciniak, wąsatka, wodnik, zimorodek, żuraw.
Jaszczurka żyworodna
Gady Reptilia
5 gatunków gadów - padalec zwyczajny, jaszczurka żyworodna, jaszczurka zwinka, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata - co stanowi 50% wszystkich występujących w Polsce gatunków.
Żaba wodna
Płazy Amphibia
9 gatunków płazów: traszka grzebieniasta, traszka zwyczajna, ropucha szara, grzebiuszka ziemna, żaba trawna, żaba śmieszka, żaba jeziorkowa, żaba wodna, żaba moczarowa. Płazy obok ptaków są najlepszymi bioindykatorami zmian zachodzących w środowisku.
Piskotz
Ryby Pisces
7 gatunków ryb: karp dziki, lin, karaś, węgorz europejski, ciernik, piskorz, koza.
Wstężyk gajowy
Mięczaki Mollusca
Z mięczaków występują tu: ślimak winniczek, ślimak zaroślowy, wstężyk, ślinik wielki, pomrów. Poza tym błotniarka stawowa, zatoczek pospolity i zatoczek rogowy
Kozioróg bukowiec
Owady Insecta
Chrząszcze (Coleoptera): pływak żółtobrzeżek, kałużnica czarna, kozioróg dębosz, biegacz złocisty, pachnica próchniczka, biedronka siedmiokropka, żuk wiosenny, rzęsielnica, rynnica olchówka, wonnica piżmówka.
Trzmiel kamiennik
Owady Insecta
Błonkoskrzydłe (Hymenoptera): pszczoła miodna, szerszeń groźny, trzmiele (bez określenia gatunku), trzmielce (bez określenia gatunku), komar niemalaryczny.
Rusałka żałobnik
Owady Insecta
Motyle (Lepidoptera): niestrzęp głogowiec, bielinek kapustnik, zorzynek rzeżuchowiec, rusałka pawik, rusałka osetnik, rusałka żałobnik, rusałka ceik, rusałka kratkowiec, rusałka pokrzywnik, rusałka admirał, trociniarka czerwica.



Na terenie użytku ekologicznego "Ekopark Wschodni" obowiązują następujące zakazy:
  • Chwytania, płoszenia i zabijania dziko żyjących zwierząt, niszczenia nor i lęgowisk zwierzęcych, gniazd ptasich oraz wybierania jaj.
  • Pozyskiwania, niszczenia lub uszkadzania drzew i innych roślin. Zakaz pozyskiwania nie dotyczy prac prowadzonych w ramach gospodarki leśnej na podstawie zatwierdzonego przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa planu urządzenia lasu, uwzględniającego tereny ochronne strefy chronionego krajobrazu Koszalińskiego Pasa Nadmorskiego.
  • Wysypywania, zakopywania i wylewania odpadów i innych nieczystości, a także innego zanieczyszczenia wód i gleby oraz powietrza.
  • Wydobywania torfu.
  • Niszczenia gleby oraz zmiany sposobu jej użytkowania, szczególnie przez jej pozyskiwanie.
  • Palenia ognisk poza miejscami do tego wyznaczonymi.
  • Wypalania traw.
  • Ruchu pojazdów z wyjątkiem uprzywilejowanych i uprawnionych po wyznaczonych trasach.
  • Prowadzenia działalności przemysłowej, rolniczej, usługowej, hodowlanej poza wyznaczonymi miejscami.
  • Zakłócania ciszy.

    Na objętym ochroną obszarze dopuszcza się jednocześnie:
  • Zmianę stosunków wodnych, w ograniczonym, ściśle określonym zakresie i czasie (niedopuszczalne jest to jednak w okresie lęgowym).
  • Gospodarkę leśną w ograniczonym zakresie.

    W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Kołobrzeg - Uzdrowisko Wschód (Uchwała Nr XVIII/242/08 RM Kołobrzeg z dnia 18 lutego 2008 r. DzU Woj. Zach. nr 47 poz. 6713) obszar ograniczony na mapie kolorem żółtym oznaczono symbolem ZN - TERENY ZIELENI NATURALNEJ OBJĘTEJ FORMAMI OCHRONY PRZYRODY. Nie zaplanowano włączenia tego obszaru do Ekoparku Wschodniego.

    Mapa: Granice użytku ekologicznego Ekopark Wschodni
    Mapa: Granice użytku ekologicznego (rezerwatu) wg. Studium z 2013 r. - kolor fioletowy

    Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Kołobrzeg z roku 2013, zawiera na str. 324 wskazówkę do przyszłych opracowań planistycznych cyt. "Analiza granic obszaru „Ekopark Wschodni” wraz z ich potencjalną zmianą polegającą na między innymi wyłączeniu istniejącego na tym obszarze złoża borowiny." Intencje takiego zapisu nie są jasne.
    Z dokumentów Studium wynika, że przewiduje się zmniejszenie obszaru chronionego w formie użytku ekologicznego albo ewentualnego rezerwatu z dotychczasowych 381 ha do ok. 140 ha. Przewidywane granice obszaru chronionego oznaczone są na mapie obok kolorem fioletowym.

    * * * * *

    Mapa: Granice użytku ekologicznego Ekopark Wschodni
    Mapa: Granice użytku ekologicznego i rezerwatu wg. waloryzacji przyrodniczej NOF z 2015 r. Granice rezerwatu oznaczone kolorem zielonym.


    Waloryzacja przyrodnicza Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego (NOF) wykonana w 2015 r. wskazuje na potrzebę kontunuacji ochrony dotychczasowego obszaru użytku ekologicznego "Ekopark Wschodni" oraz na powiększenie obszaru użytku w części zachodniej aż do OSW "Arka". Jednocześnie proponuje się wydzielenie części obszaru, którego właścicielem są Lasy Państwowe w celu utworzenia rezerwatu leśnego "Podczele".


    * * * * *

    Katastrofa w Ekoparku >>>